Zespół jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego ( IBS ) jest częstą i nawracającą chorobą , która pomimo dobrego rokowania 

istotnie pogarsza jakość życia dotkniętych nią osób . Przyczyna choroby jest złożona i nie do końca 

wyjaśniona . IBS jest przewlekłym schorzeniem przebiegającym z nawracającymi bólami brzucha 

związanymi z defekacją , zmianą rytmu wypróżnień i/ lub zmianą konsystencji stolca . Na patogenezę 

IBS składa się wiele czynników , a najważniejszą rolę odgrywają zaburzenia interakcji jelitowo-mózgowej.

Ich istotnym elementem są zaburzenia mikrobioty jelitowej , co wpływa na pozostałe mechanizmy . 

W regulowaniu interakcji jelitowo - mózgowych biorą udział mechanizmy neurogenne , endokrynne , 

immunologiczne , które mogą być modyfikowane przez mikrobiotę jelitową . Mikrobiota jest to swego rodzaju

,, superorganizm ,,złożony z różnorodnych drobnoustrojów ( bakterie , wirusy , eukariota ) , które 

zasiedlają organizm człowieka , przede wszystkim przewód pokarmowy , a także ich geny . Równowaga 

ilościowa i jakościowa w obrębie mikrobioty jest niezmiernie ważna dla utrzymania zdrowia . Z kolei 

zaburzenie tej homeostazy -dysbioza-odgrywa rolę w patogenezie IBS . W wyniku dysbiozy ilość korzystnych 

dla zdrowia szczepów bakterii ulega redukcji , co prowadzi do rozwoju patogennej mikroflory i może

spowodować zaburzenia przewodu pokarmowego . W IBS stwierdzono obniżenie ilości bakterii z rodzaju

Lactobacillus i Bifidobacterium , a zwiększenie Escherichia Coli , Streptoccocus , Clostridium spp.,

Bakterie Lactobacillus stanowią najliczniejszą grupę bakterii tworzących mikrobiotę jelitową i mają

zdolność do produkcji kwasu mlekowego . 

Różnorodność gatunkowa tych bakterii w jelicie determinowana jest między innymi zdolnością do 

przyłączania się do różnych receptorów w komórkach wyścielających jelito , a to stanowi o swoistych

właściwościach ekosystemu jelitowego i może wpływać na aktywację różnych sygnałów w układzie 

odpornościowym . 

Objawy alarmujące oraz najważniejsze choroby wymagające różnicowania z zespołem jelita drażliwego

Objawy alarmujące :                                                Różnicowanie :

- chudnięcie                                                            - choroba trzewna 

- krew w stolcu                                                       - nieswoiste zapalenie jelit

- gorączka                                                              - choroby pasożytnicze i bakteryjne jelit

- wodobrzusze lub opór w jamie brzusznej                 - endometrioza

- anemia                                                                 - alergia

- antybiotykoterapia                                                - nowotwory 

- obciążenia genetyczne nowotworami

Dotychczas nie udało się jednoznacznie ustalić przyczyny choroby . Zespół jelita drażliwego to schorzenie

przewlekłe - u większości pacjentów objawy nawracają , czasami nawet przez całe życie . Osobom z IBS 

zaleca się zmianę trybu życia poprzez zwiększenie aktywności fizycznej oraz modyfikacje dietetyczne .

W związku z istotną rolą mikrobioty jelitowej w patogenezie IBS  ważne jest dbanie o jej korzystną 

modyfikację. Można to osiągnąć za pomocą odpowiedniej diety , probiotyków . W tym celu od wielu lat

stosowane są probiotyki . W celu zmniejszenia intensywności objawów IBS zaleca się stosowanie wybra-

nych preparatów z mięty pieprzowej .  Z kolei do leków stosowanych powszechnie we wszystkich 

postaciach IBS należą leki rozkurczowe (m.in .  hioscyna , drotaweryna , alweryna , pinaweryna ) .

Leki rozkurczowe to duża grupa preparatów działających w różnych mechanizmach , o różnej skuteczno -

ści , stosunkowo bezpiecznych . 

Lekiem powszechnie stosowanym jedynie w postaci biegunkowej IBS nadal jest loperamid. Lek ten jest

stosowany w celu zmniejszenia nasilenia biegunki , ale nie wpływa na ogólne zmniejszenie objawów tej 

choroby. 

Najistotniejszym elementem kuracji jest utrzymanie dobrej relacji pomiędzy lekarzem , a pacjentem 

co stwarza atmosferę wzajemnego zaufania oraz buduje poczucie bezpieczeństwa . Leczenie zespołu jelita 

drażliwego obejmuje postępowanie ogólne i modyfikacje dietetyczne , farma -oraz pschychoterapię.