Dna moczanowa - ciąg dalszy
Przy atakach dny lub wysokim stężeniu kwasu moczowego w surowicy należy wprowadzić dietę dostarczającą tylko 120 mg kwasu moczowego na dobę . W okresach międzynapadowych dopuszcza się spożycie 300 mg kwasu moczowego z dzienną racją pokarmową . Produkty
z grupy 1 są więc podstawą diety , grupa 2 to produkty , których należy unikać , a w okresie
ataku dny pominąć . Żywność z grupy 3 należy praktycznie całkowicie wyeliminować .
1 ) Przykładowe produkty spożywcze o niskiej zawartości związków purynowych .
Produkty spożywcze Ilość wytworzonego Porcja (g ) Ilość wytworzonego
kwasu moczowego kwasu moczowego
(mg) na 100 g produktu (mg) na porcję
-mleko 8 200 16
-serek wiejski 7 30 2
ziarnisty
- ser żółty 10 50 5
- salami 103 30 31
- szynka gotowana 130 30 39
- chleb biały 14 50 7
-makaron 40 60 24
-buraki 19 200 38
-cukinia 13 200 26
-cebula 24 200 48
-kapusta biała 22 200 44
-ziemniaki 16 200 32
-pomidory 11 200 22
-agrest 16 150 24
-czereśnie 19 150 29
-gruszki 12 150 18
-jabłka 14 150 21
-pomarańcze 19 150 29
-ziarna 143 30 43
słonecznika
-orzechy włoskie 27 30 8
2 ) Przykładowe produkty spożywcze o średniej zawartości związków purynowych
Produkty spożywcze Ilość wytworzonego Porcja (g) Ilość wytworzonego
kwasu moczowego kwasu moczowego
( mg) na 100 g produktu (mg) na porcję
-flądra 93 100 93
- wołowina 90 100 90
-parówki 78 100 78
-dynia 44 200 88
-fasolka 37 200 74
szparagowa
-jarmuż 48 200 96
-kapusta czerwona 32 200 64
- groch 95 75 71
- soczewica 127 75 96
-banan 157 150 86
-melon 33 150 50
3 ) Przykładowe produkty spożywcze o wysokiej zawartości związków purynowych
Produkty spożywcze Ilość wytworzonego Porcja (g) Ilość wytworzonego
kwasu moczowego kwasu moczowego
(mg) na 100 g produktu (mg) na porcję
-karp 160 150 240
-łosoś 170 150 255
-makrela 145 150 217,5
-śledź 210 150 315
-karkówka 145 150 217,5
-szynka wieprzowa 160 150 240
-pierś z kurczaka 175 150 262,5
-wątroba wieprzowa 554 100 554
-brokuły 81 200 162
-kalafior 51 200 102
-papryka 55 200 110
-por 74 200 148
-szpinak 57 200 114
-pieczarki 58 200 116
-piwo 12 200 24
Badając zależności między czynnikami żywieniowymi , a występowaniem skazy moczanowej zaobserwowano , iż produktami znacznie zwiększającymi ryzyko rozwoju choroby są między innymi czerwone mięso oraz owoce morza . Puryny zawarte w tych produktach znacznie nasilają krystalizację monosodowych kamieni moczanowych ( ang. monosodium urate Stones, MSU ) w mazi stawowej i tym samym mogą powodować ostry atak podagry . Przypuszcza się również , że wolne kwasy tłuszczowe (ang. free fatty acids, FFA ) w obecności MSU uczestniczą w syntezie , przetwarzaniu i uwalnianiu interleukiny 1 , nasilającej stan zapalny .
Wolne kwasy tłuszczowe zwiększają także poziom cholesterolu LDL, obniżając tym samym poziom cholesterolu HDL.
Ponadto nadmierne spożycie białka zwierzęcego , będącego źródłem puryn , powoduje wzrost stężenia kwasu moczowego we krwi , co oprócz dny moczanowej może być powodem rozwoju nadciśnienia tętniczego , zwiększonego ryzyka choroby niedokrwiennej serca oraz nieprawidłowości w funkcji nerek .
Podobne zależności występują między konsumpcją niektórych ryb i owoców morza , a ryzykiem podagry . Szczególnie negatywny wpływ wykazują tuńczyk i ryby o ciemnym zabarwieniu mięsa , takie jak : morszczuk , makrela , łosoś oraz owoce morza-homary , krewetki i małże , co wskazuje na słuszność zaleceń żywieniowych rekomendujących ograniczenie tych produktów w diecie osób cierpiących na skazę moczanową .
Zalecenia zmniejszenia spożycia ryb i owoców morza mogą wydawać się kontrowersyjne , ze względu na występowanie w tych produktach kwasów omega-3 , niezbędnych w profilaktyce chorób układu krążenia . W ostatnich latach badania kliniczne i epidemiologiczne jednoznacznie potwierdziły związek hiperurykemii z występowaniem zawału mięśnia sercowego , udaru mózgu oraz wszystkich zdarzeń sercowo-naczyniowych w populacji ogólnej. Każdy wzrost stężenia kwasu moczowego we krwi o 60 umol/l jest powiązany z 48% wzrostem ryzyka choroby niedokrwiennej serca u kobiet . Stąd osobom cierpiącym na dnę moczanową poleca się wzbogacenie jadłospisu w kwasy omega-3 pochodzenia roślinnego , np. siemię lniane , orzechy włoskie , zielone warzywa liściaste , soję i jej przetwory oraz ewentualną suplementację kwasami DHA i EPA .
W badaniach nie wykazano zależności między spożyciem warzyw ( fasola , soczewica , soja , szpinak , kalafior ) , grzybów oraz owsa bogatych w puryny a ryzykiem rozwoju skazy moczanowej . Stwierdzono , iż białko pochodzenia roślinnego , którego dobrym źródłem są rośliny strączkowe oraz orzechy sprzyja obniżaniu ryzyka podagry nawet o 27% . Dieta bogata w produkty sojowe , a szczególnie w olej sojowy skutecznie zmniejsza zawartość kwasu moczowego w surowicy krwi.
Warzywa są bogatym źródłem błonnika pokarmowego , kwasu foliowego i witaminy C. Składniki te wykazują działanie ochronne przed rozwojem skazy moczanowej . W badaniach klinicznych stwierdzono związek pomiędzy spożyciem witaminy C i występowaniem podagry . Osoby spożywające 1000-1500 mg/dobę witaminy C pochodzącej zarówno z diety jak
i z suplementacji wykazywały o 45 % mniejsze ryzyko skazy moczanowej w porównaniu do osób spożywającej poniżej 250 mg dziennie tej witaminy . W diecie chorych powinny się znaleźć warzywa kapustne , pomidory i chrzan , owoce jagodowe , cytrusowe czy owoce dzikiej róży będące dobrym źródłem witaminy C , przy niskiej zawartości puryny .
Do istotnych czynników zwiększających ryzyko rozwoju dny moczanowej zaliczono nadmierne spożycie fruktozy , zwłaszcza w postaci kukurydzianego syropu glukozowo-fruktozowego , stosowanego jako substancję słodzącą . Fruktoza jest cukrem prostym , który naturalnie występuje w owocach , miodzie i niektórych warzywach . Jednak najczęściej jest spożywana w postaci produktów przetworzonych , takich jak napoje bezalkoholowe , desery mleczne oraz kukurydziany syrop o wysokiej zawartości fruktozy . Fruktoza wywiera bezpośredni wpływ na metabolizm kwasu moczanowego . Jest czynnikiem silnie stymulującym katabolizm adeno-
zynotrójfosforanu (ATP ) do adenozyno-5-monofosforanu (AMP ) , który jest prekursorem kwasu moczowego .Konsumpcja fruktozy zwiększa poziom kwasu moczowego we krwi zwłaszcza u osób z hiperurykemią lub podagrą .
Piwo i inne napoje alkoholowe są jednym z czynników zwiększających stężenie kwasu moczowego we krwi . Podczas badań zaobserwowano istotną dodatnią zależność pomiędzy piciem piwa , a stężeniem kwasu moczowego zarówno u mężczyzn , jak i u kobiet , przy czym związek był silniejszy u kobiet . W przypadku ,, mocniejszych alkoholi ,, taką zależność zauważono tylko u mężczyzn , była jednak słabsza niż dla piwa.
Niesłodzone produkty mleczne , o niskiej zawartości tłuszczu powinny znaleźć się w codziennej diecie chorych na dnę moczanową w ilości 1-2 porcji , nie tylko ze względu na obecność wapnia , ale również łatwo przyswajalnego białka .Przypuszcza się , ze wpływ odtłuszczonych produktów mlecznych na hiperurykemię wynika z obecności kwasu orotowego, który zwiększa wydalanie kwasu moczowego oraz kazeiny i alfa-laktoalbuminy, które z kolei powodują obniżenie hiperurykemii po dwóch godzinach od spożycia .Ponadto niskotłuszczowe produkty mleczne wpływają na obniżenie częstości występowania choroby niedokrwiennej serca , cukrzycy typu 2 , a także wykazują pozytywny wpływ na obniżenie nadciśnienia tętniczego krwi .
Kawa jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych napojów na całym świecie . Badania wykazały ,że spożywanie kawy naturalnej jak i bezkofeinowej w ilości 2-4 filiżanek dziennie wpływa na obniżenie stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi , co może działać prewencyjnie u osób narażonych na rozwój dny moczanowej .
Podsumowując skaza moczanowa jest często pomijaną , ale uleczalną przyczyną ostrego i przewlekłego bólu . Podagra najczęściej współistnieje z chorobami układu sercowo-naczyniowego oraz wieloma innymi dolegliwościami dietozależnymi. Dieta obfitująca w tłuste , czerwone mięso , owoce morza , napoje słodzone fruktozą i alkohol znacznie zwiększa stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi , co zwiększa ryzyko wystąpienia i nawrotów choroby . Spożywanie warzyw bogatych w związki purynowe (np. fasola , groch , soczewica i szpinak ) oraz białko było niegdyś uważane za powiązane z dną , w rzeczywistości nie przyczyniają się do jej rozwoju . Czynnikami zmniejszającymi przypuszczalne ryzyko dny są: spożywanie kawy , witaminy C oraz nabiału , a także aktywność fizyczna . Osobom z dną moczanową zaleca się stosowanie diety nisko purynowej dostarczającej nie więcej niż 300 mg kwasu moczowego dziennie . Natomiast w okresie ataków dny lub przy wysokim stężeniu kwasu moczowego wskazana jest dieta bezmięsna , najlepiej w formie kleików , która dostarcza nie więcej niż 120 mg kwasu moczowego . Pełen sukces terapeutyczny zostanie osiągnięty poprzez wprowadzenie odpowiedniej diety oraz wyższej aktywności fizycznej
Komentarze
Prześlij komentarz