Dna moczanowa - rola diety oraz zasady postępowania dietetycznego.

 

 

Prawidłowe odżywianie ma decydujący wpływ na utrzymanie zdrowia . Nieodpowiednia 

dieta oraz zmniejszony wysiłek fizyczny , palenie tytoniu czy nadużywanie alkoholu może 

prowadzić do rozwoju wielu chorób cywilizacyjnych , w tym dny moczanowej .

Dna moczanowa inaczej skaza moczanowa , podagra lub artretyzm jest to rodzaj zapalenia 

stawów spowodowany zbyt wysokim stężeniem kwasu moczowego ( tzw. hiperurykemia ) ,

we krwi jako wynik zaburzeń przemiany materii , a dokładniej nieprawidłowości katabo-

lizmu puryn .

Kwas moczowy w ustroju człowieka jest końcowym produktem przemian związków purynowych.

Związki purynowe w organizmie wchodzą w skład jąder komórkowych roślin oraz zwierząt 

i trafiają przez przewód pokarmowy wraz z pożywieniem ( puryny egzogenne ) , oraz 

powstają w wyniku rozpadu komórek własnych organizmu ( puryny endogenne ) . 

Przyjmuje się, że u zdrowego mężczyzny stężenie kwasu moczowego we krwi waha się 

w granicach 410-446 umol ( 6,9-7,5 mg%) , a u kobiety 339-393 umol (5,7-6,6 mg% ) na litr . Wydalanie kwasu moczanowego z ustroju zachodzi głownie przez nerki . W przebiegu

skazy moczanowej zawartość kwasu moczanowego jest zwykle powiększona do 2-4g , może

nawet sięgać do 50 g, co skutkuje zwiększeniem stężenia kwasu moczowego w surowicy 

powyżej 6,5 mg/dl ( 390mmol/l) . Wydalanie kwasu moczowego z moczem 75 % chorych 

jest wzmożone i wynosi powyżej 1,5 g/ 24 h. Hiperurykemia w wielu przypadkach może 

wyprzedzać znacznie symptomy kliniczne dny .

Skaza moczanowa należy do chorób trwających całe życie , dlatego wymaga ciągłej modyfikacji stylu życia , a przede wszystkim diety . W okresie między napadami stosuje się terapię długofalową , czyli odpowiedni sposób żywienia oraz leki zmniejszające częstotliwość 

napadów i ból . W leczeniu zespołu metabolicznego ważne jest zwiększenie aktywności fizycznej , co również zapobiega tworzeniu guzków dnawych prowadzących do uszkodzenia 

stawów i tkanek . Sukces terapeutyczny pacjenta zależy od przestrzegania diety i zaleceń lekarskich .

W leczeniu podagry zastosowanie ma dieta ubogopurynowa , w której istotny jest nie tylko dobór produktów , lecz także sposób ich przygotowania . Potrawy powinny być łagodne , nie ostre . Zalecanymi technikami przygotowania posiłków są : gotowanie , duszenie bez obsmażania i pieczenie , przy czym mięso powinno gotować się w dużej ilości wody . Zabronione są potrawy smażone , pieczone oraz duszone metodą tradycyjną . Dieta chorego powinna być odpowiednio zbilansowana , tzn. dostarczać odpowiedniej ilości białka , 

tłuszczu , węglowodanów , składników mineralnych oraz witamin .Jadłospis bogaty w węglowodany wzmaga wydalanie moczanów z moczem , a dieta bogata w tłuszcze - wchłanianie zwrotne tych związków w kanalikach . W związku z tym dieta w skazie moczanowej powinna zawierać mało tłuszczu , więcej natomiast węglowodanów . W leczeniu podagry podaż białka powinna wynosić 15-20 % energii z całodziennej racji pokarmowej ;

tłuszczu 30 % przy otyłości , 35 % przy prawidłowej masie ciała a węglowodanów 50-55 % .

Dzienne spożycie płynów powinno zaś wynosić około 3 litrów . Posiłki należy spożywać 

4-5 razy na dobę ,a ostatni posiłek do 4 godzin przed snem , aby nie dopuścić do gromadzenia się większych ilości kwasu moczowego w ciągu nocy . 

 

 W następnym poście opiszę spożycie poszczególnych produktów w dnie moczanowej .