Cukrzyca w ciąży

 

 Cukrzyca w okresie ciąży może występować jako cukrzyca przedciążowa ,gdy w ciążę zachodzi kobieta już chorująca na cukrzycę , lub jako cukrzyca po raz pierwszy rozpoznana w trakcie trwania ciąży .                 W związku z częstymi powikłaniami związanymi z występowaniem cukrzycy kobiet ciężarnych wszystkie ciężarne powinny być diagnozowane w kierunku zaburzeń gospodarki węglowodanowej na początku ciąży.   U ciężarnych bez obciążeń należy zlecić badanie glikemii na czczo , natomiast u kobiet z grupy ryzyka podczas pierwszej wizyty u ginekologa należy zlecić wykonanie testu diagnostycznego OGTT(75 g glukozy) . Jeżeli wartości glikemii będą prawidłowe , należy powtórzyć badanie między 24. a 28 . tygodniem ciąży.

Czynniki ryzyka hiperglikemii w ciąży

-ciąża po 35. roku życia                                                                                                                          - porody dzieci o masie powyżej 4 kg                                                                                                       - wielorództwo                                                                                                                                     - urodzenie noworodka z wadą rozwojową                                                                                             -zgony wewnątrzmaciczne w wywiadzie                                                                                                 - nadciśnienie tętnicze                                                                                                                           - nadwaga lub otyłość                                                                                                                           - dodatni wywiad rodzinny w kierunku cukrzycy typu 2                                                                        - cukrzyca ciążowa w poprzednich ciążach                                                                                               - zespół policystycznych jajników 

Hiperglikemia po raz pierwszy rozpoznawana w ciąży powinna być klasyfikowana według kryteriów WHO na cukrzycę w ciąży lub cukrzycę ciążową. Cukrzyca w ciąży rozpoznawana jest , gdy spełnione są kryteria rozpoznania cukrzycy:                                                                                                          - glikemia na czczo >126mg/dl ( 7,0 mmol/ l) lub                                                                               - glikemia w 2 godziny po obciążeniu 75g glukozy >200 mg/dl ( 11,1 mmol/l) lub                               - glikemia przygodna >200 mg/dl (11,1 mmol/l) z towarzyszącymi objawami hiperglikemii

Cukrzyca ciążowa rozpoznawana jest , gdy spełnione jest przynajmniej jedno z następujących kryteriów:                                                                                                                                              - glikemia na czczo 92-125 mg/dl ( 5,1-6,9 mmol/l)                                                                            - glikemia w 60.minucie testu >180 /dl (10,0mmol/l)                                                                          - glikemia w 120.minucie 153-199 mg/dl (8,5-11,0 mmol/l)

Leczenie stanów hiperglikemicznych w okresie ciąży opiera się głównie na stosowaniu samej diety lub diety i insulinoterapii. Nie zaleca się przyjmowania leków doustnych , ponieważ przechodzą przez łożysko , a brak jest długoterminowyh badań w tym zakresie.

Leczenie dietetyczne                                                                                                                               Celem leczenia żywieniowego ciężarnej kobiety z cukrzycą jest zapewnienie prawidłowego odżywienia matki i rozwijającego się płodu , dostarczenie właściwej ilości energii do niezbędnego przyrostu masy ciała , utrzymanie prawidłowych stężeń glukozy we krwi i zapobieganie ketonurii ( obecność ciał ketonowych w moczu). 

Posiłki powinny być równomiernie rozłożone w ciągu dnia i podzielone na trzy główne -śniadanie , obiad, kolację oraz trzy dodatkowe o mniejszej kaloryczności -drugie śniadanie , podwieczorek               i posiłek przed snem . Przerwy między posiłkami nie powinny przekraczać 3 godzin. W odróżnieniu od ogólnych zaleceń żywieniowych w cukrzycy , u kobiety ciężarnej szczególnie istotny jest posiłek przed snem o godzinie 22.00-22.30, który ma zabezpieczyć przed hiperglikemią nocną i głodową ketogenezą. Powinien składać się z ok. 25 g węglowodanów złożonych.

W cukrzycy ciążowej bardzo ważna jest odpowiednia podaż węglowodanów . Zbyt mała ich ilość w diecie przy zmienionym w ciąży metabolizmie może być przyczyną wzrostu stężenia ciał ketonowych , dlatego obowiązkowo kobieta w ciąży powinna kontrolować ich obecność w moczu. Węglowodany powinny stanowić 40-50% wartości energetycznej pożywienia (ok.180 g węglowodanów /24h) . Ze względu na ryzyko wystąpienia ketonurii minimalna dzienna podaż węglowodanów nie powinna być mniejsza niż 175g.Istotna jest nie tylko ilość węglowodanów w diecie ,lecz także ich jakość i odpowiedni rozkład .

c.d.n